Albanci sa Kosova – zaštitnici Jevreja

December 9, 2011 / Comments (0)

Uncategorized

Priznanje Arsllanu Rezniqiju uručeno za pomoć Jevrejima
Tokom drugog svetskog rata mnogi Albanci sa Kosova i Albanije su branili i štitili Jevreje. Porodica Rezniqi, koja sada živi u Prištini poznata je po ulozi koju je imala u tome. 

Sećanja i priče o događajima koji su se dogodile pre više od pola veka u ovoj su porodici prenošene sa kolena na koleno, od Arslana Rezniqija, koji je inicirao i ostvario zamisao o zaštiti Jevreja, preko njegovog sina Mustafe, unuka Adnana do praunuka dvadesetčetvorogodišneg Lekë Rezniqija koji je zadužen da ispriča istoriju njegove porodice.

Lekë kaže da holokaust, tokom kojeg su njegovi preci štitili oko 40 jevrejskih porodica traženih od strane nemačke vojske i smestili ih u kuću koja je posebno za to izgrađena u Dečanima, ostaje najboljnije sećanje.

„Broj Jevreja se povećavao i bilo je potrebe za prostorom. Moj pradeda je preuzeo incijativu da se u njegovom dvorištu izgradi posebna velika kuća za Jevreje. Dogovoreno je da naša porodica živi u staroj kući, dok porodice Jevreja koje su dolazile u novoj kući“, kaže Rezniqi.

Prema njegovim rečima neke su porodice ostajale dva-tri dana, neke su boravile mesecima u novoizgrađenoj kući.

Kosovo je tada služilo kao most dolaska Jevreja koji su stizali iz Srbije, Makedonije, Rumunije, Mađarske, Bugarske i drugih zemalja, a koji su imali za cilj da nastave za Albaniju, jer se svojevremeno smatrala najsigurnijom zemljom za Jevreje.

Rezniqi kaže da opasnosti nisu bile male. Prema pričama njegovog dede, zaštita Jevreja je od kosovskih porodica zahtevala smelost, brzinu i ideje za izlazak iz tadašnje situacije.

LIČNE TRAGEDIJE I NEISPRIČANE PRIČE

Tradicionalna albanska nošnja je služila kao maska za spas mnogih Jevreja koji su se krili u ovoj porodici.

“Pradeda, kad god je video opasnost za Jevreje koji su bili u kući je rekao „obucite narodnu nošnju i bežite. Oni su posle toga od dvorišta do dvorišta, od ograde do ograde odlazili u selo Reznić.”

Najmlađi Leka kaže da su svi u Dečanima znali za delatnost Arsllana Rezniqija, ali nikada o tome nisu obavestili nacističke patrole.

Sad, Leke Rezniqi, je sekretar Drustve prijateljstva Kosovo Izrael “Dr. Haim Baravanel”, u Pristini.
27.01.2010

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *